[ نگاهى به گذشته و حال ] ( * مصدر روايت : امام على عليه السّلام . * راوى : ابان از سليم . * زمان : سال 37 هجرى . * مكان : كوفه . * موضوع : نگاهى به گذشته و حال . * يادى از طلوع نهضت اسلام و گذشتهء سرشار از ايمان و اميد و مبارزه و پايدارى و پيروزى پى در پى . * افشاى ماهيت عقيدتى و مبارزاتى كودتاچيان . * ماهيّت غصب ؛ تقدّم مفضول بر افضل و نتايج شوم و دردناك آن . * مردم‌شناسى دورهء كودتا ؛ نسلى كه در پى غلبهء اضداد نهضت اسلام و برقرارى نظام جاهلى پديد آمد . * يادى از تنهايى و چگونه زيستن على در دوران اقتدار كودتا . ) متن : ابان گويد كه سليم گفت : شنيدم كه على بن ابى طالب عليه السّلام پيش از نبرد صفّين مىفرمود : « 1 » همانا كه اين قوم « 2 » هرگز نه به حق بازمىگردند و نه به توحيد كلمه‌اى كه ميان ما و آنان يكسان بر زبان جارى است روى مىآورند ، تا آنجا كه كار به نبرد كشيده شود و لشكر از پى لشكر و گردان از پى گردان و سپاه از پى سپاه ديارشان را فرا گيرد و تا كه اسبان نبرد در جا جاى سرزمين‌شان چرانده شوند و بر اردوگاهاشان فرود آيند و تا كه يورش‌ها از دشت و درّه عليه آنان آغاز شود و تا كه گروهى راست كردار و پايدار ديدارشان نمايند ، گروهى كه مرده و كشته‌هاشان در راه خدا ، تنها بر پشت كار آنان در اطاعت از خداوند مىافزايد .

--> ( 1 ) - مخاطب امام على عليه السّلام ، اشعث بن قيس كندى بوده است . ( 2 ) - اشاره به پيروان كودتاى سقيفه و باند معاويه .